Muhabbet kuşuna hedef takibi öğretmek için önce güvenli bir hedefin ucuna gagasıyla gönüllü olarak dokunmasını ödüllendirin. Bu davranışı rahatça tekrarladığında hedefi çok az uzaklaştırıp bir adım atmasını bekleyebilirsiniz. Kuşu çubukla itmeyin, peşinden gitmeyin ve ödüle ulaşması için aç bırakmayın. Amaç hedefe doğru kendi isteğiyle hareket etmesi; her denemede daha uzağa gitmesi değildir.
Hedef takibi ne işe yarar?
Hedef eğitimi, kuşun belirli bir nesneye yönelmeyi ve dokunmayı öğrenmesidir. Önce dokunma, ardından kısa bir mesafeden yaklaşma çalışılır. Bu temel davranış daha sonra tartıya çıkma veya taşıma kafesine yaklaşma gibi günlük bakım adımlarına yardımcı olabilir. Ancak kuşun hedefe dokunması, her yeni ortamda aynı rahatlıkla hareket edeceği anlamına gelmez. Yeni nesneler ve yerler için ayrıca alışma zamanı gerekir.
Medical Center for Birds, hedef çalışmasını kuşun bakımına gönüllü katılımını destekleyen temel davranışlar arasında sayıyor. Aynı yaklaşımı uygulamak için önce neyi ödüllendireceğinizi netleştirin: İlk aşamada istediğiniz şey çubuğu takip ederek yürümesi değil, ucuna sakin bir dokunuştur. Birkaç işi aynı anda beklemek, hangi davranışın işe yaradığını anlamasını zorlaştırabilir.
Güvenli hedefi ve ödülü hazırlayın
Sivri olmayan, kolay temizlenebilen ve kuşun ağzında parçalanmayacak bir hedef seçin. Elinizde sallanmayan, rahatça tutabildiğiniz bir çubuk kullanın. Hedefi kuşun gözüne veya burun deliklerine yöneltmeyin. Association of Avian Veterinarians, eğitim dışında sürekli karşılaşılmayan belirgin bir hedef seçilmesini öneriyor. Böylece nesnenin günlük kemirme oyuncağıyla karışmasını önleyebilirsiniz.
Ödül kuşun sevdiği, küçük ve çabuk tüketebildiği bir lokma olabilir. Örneğin seviyorsa dal darıdan çok küçük bir parça kullanabilirsiniz; büyük bir salkımı her dokunuşta uzun uzun yemesini beklemek gerekmez. Normal yem ve su düzenini koruyun. Kuş elinizden ödül almak istemiyorsa hedef çalışmasını zorlamadan önce yanınızda rahat durmasına ve ödül sunumuna alışmasına zaman verin.
Önce dokunmayı, sonra tek adımı çalışın
Kuşun dengeli durduğu tanıdık bir tünekle başlayın. Hedefi, geri çekilmesine yol açmayacak bir uzaklıktan gösterin. Yaklaşmayı seçerse bekleyin; siz çubuğu gagasına bastırmayın. Ucuna hafifçe dokunduğunda kısa ve aynı sözcükle geri bildirim verip ödülü hemen sunabilirsiniz. Bir tıklayıcı kullanmak zorunlu değildir. Ödülün istediğiniz davranıştan hemen sonra gelmesi önemlidir.
Dokunuşu rahatça tekrarladığında hedefin yerini küçük bir miktar değiştirin. Önce başını uzatması, sonra bir adım atması yeterli olabilir. Bir uçtan diğerine yürümesini hemen istemeyin. Medical Center for Birds, katılım azaldığında istenen davranışın zorlaşıp zorlaşmadığını ve çalışmanın uzayıp uzamadığını değerlendirmeyi öneriyor. Kuş gelmezse hedefi yaklaştırın veya ara verin; başarısız denemeleri üst üste tekrarlamayın.
Her çalışmadan sonra hangi uzaklıkta rahatça dokunduğunu not edebilirsiniz. Sonraki gün aynı kolay basamaktan başlamak, ilerlemeyi kuşun tepkisine göre ayarlamanıza yardımcı olur.
Ne zaman ara vermelisiniz?
RSPCA, kuş eğitiminde davranışın ödüllendirilmesini ve güven ilişkisinin korunmasını vurguluyor. Kuş uzaklaşıyor, donup kalıyor, telaşla kaçıyor ya da hedefe savunma amacıyla hamle yapıyorsa çalışmayı durdurun. Çubuğu uzatarak yolunu kapatmayın. Sonraki denemeyi daha kolay bir noktadan başlatın. Her kuş için geçerli bir öğrenme günü veya tekrar sayısı yoktur; kısa ve sakin bir çalışma, uzayan bir çekişmeden daha yararlıdır.
Öğrendiklerini günlük bakıma nasıl taşırsınız?
Hedef takibi tanıdık tünek üzerinde yerleştiğinde farklı bir tünek yakınında yeniden kolay adımlarla başlayabilirsiniz. Tartı veya taşıma kafesi gibi araçları da ayrıca tanıtın. Tartıya yönelik uygulamayı muhabbet kuşunu tartıya alıştırma yazısında bulabilirsiniz. Eğitim sırasında belirgin halsizlik, iştahsızlık veya solunum güçlüğü fark ederseniz bunu isteksizlik sayıp çalışmaya devam etmeyin; kuşlarla çalışan bir veteriner hekime başvurun.
